...

Chagathee

Chaga thee maak je van chaga, een zwam die op de stam van berken groeit en die je meestal als poeder of brokjes vindt. In de EU geldt chaga als nieuw voedingsmiddel voor supplementen, niet voor de theekast, dus wij geven geen zetadvies.

Wat is chaga?

Chaga is een zwam die als een zwarte, gebarsten knobbel op de stam van berken groeit. Je vindt hem vooral in koude streken van het noordelijk halfrond. Vanbuiten lijkt hij op verbrande schors, vanbinnen is hij oranjebruin. Officieel heet hij Inonotus obliquus. Het is dus geen plant en geen echte thee, al kom je hem tussen de kruidenthee vaak tegen.

In Finland wordt chaga van oudsher tot een donkere drank getrokken. In de winkel zie je hem vooral als poeder, als extract in capsules of als losse stukjes. Van de berk zelf kun je trouwens ook thee zetten: berkenbladthee is gewoon een kruidenthee van de blaadjes, en dat is iets heel anders dan deze zwam.

Mag je chagathee in Nederland kopen?

Chagathee hoort volgens de Europese regels eigenlijk niet als gewone thee in de winkel te liggen, want chaga geldt in de EU als nieuw voedingsmiddel. Dat heet een novel food. Zo’n product mag pas als levensmiddel verkocht worden als het daar een toelating voor heeft. Voor chaga als thee is die toelating er niet.

Er is één uitzondering. Een extractpoeder uit de zwam geldt in voedingssupplementen niet als nieuw. Zo’n extract mag dus wel in een voedingssupplement, bijvoorbeeld in capsules. De Finse voedselautoriteit zegt het ook zo: in de EU hoort chaga in supplementen, al wordt het in Finland zelf ook als thee gebruikt.

Zoek je online op chagathee, dan vind je eigenlijk vooral chagapoeder, meestal verkocht als supplement. Daar kun je eventueel thee van maken door een beetje poeder door heet water te roeren. Let dan wel even op hoeveel je neemt: in de gepubliceerde gevallen van nierschade ging het juist om mensen die maandenlang elke dag poeder namen. Soms zie je ook stukjes chaga ‘voor thee’ liggen. Dat betekent niet dat het als thee zo hoort. Daarom geven wij hier bewust geen zetadvies.

Wat weten we over chaga?

Over chaga bij mensen weten we eigenlijk heel weinig. Het onderzoek dat er is, is gedaan in het laboratorium met cellen, of bij dieren. Het Amerikaanse kankercentrum Memorial Sloan Kettering schrijft dat de veiligheid en de werking bij mensen niet zijn onderzocht.

Online lees je vaak grote beloftes over je afweer of zelfs over kanker. Daar is bij mensen dus geen bewijs voor. Zoek je een kruidenthee waarvan het traditionele gebruik wel is beoordeeld? Kijk dan eens bij guldenroedethee.

Waarom is voorzichtigheid bij chaga verstandig?

Bij chaga is voorzichtigheid verstandig, omdat de zwam veel oxalaat bevat. Oxalaat zit ook in rabarber en spinazie. Krijg je er lange tijd veel van binnen, dan kan het neerslaan in je nieren.

Er zijn een paar gevallen beschreven van mensen bij wie dat misging. Iemand nam een half jaar lang elke dag vier tot vijf theelepels chagapoeder. De nieren raakten zo beschadigd dat dialyse nodig was. In een ander geval zat er ruim 14 gram oxalaat in 100 gram poeder, en bleef de patiënt aan de dialyse. Het gaat om losse gevallen, niet om groot onderzoek. Ze laten wel zien dat dagelijks veel chaga niet onschuldig is.

Ook met medicijnen kan chaga misschien wisselwerken. Memorial Sloan Kettering noemt bloedverdunners en middelen tegen diabetes. Hoe groot dat effect bij mensen is, weet niemand.

Wie kan chaga beter laten staan?

Chaga laat je beter staan als je nierstenen hebt of hebt gehad, of als je nieren niet goed werken. Dat is ons advies, op basis van de beschreven gevallen. Over chaga tijdens de zwangerschap, de borstvoeding en bij kinderen is te weinig bekend, dus laat hem dan uit voorzorg staan.

Gebruik je medicijnen, vraag dan even je apotheker of je chaga erbij kunt nemen. Twijfel je? Je huisarts of apotheker denkt graag met je mee, en als je zwanger bent je verloskundige.

Veelgestelde vragen

Wat doet chaga met je lichaam?

Dat weten we bij mensen niet goed. Het onderzoek naar chaga is gedaan met cellen en bij dieren. Wat wel bekend is: chaga bevat veel oxalaat, en dagelijks veel chagapoeder leidde bij een paar mensen tot nierschade.

Hoe maak ik chaga thee?

Daar geven wij bewust geen recept voor. Chaga geldt in de EU als nieuw voedingsmiddel en hoort in voedingssupplementen, niet als thee. Door het oxalaat is dagelijks veel chaga ook niet verstandig.

Wat zijn de ervaringen van mensen met chaga?

Online lees je veel enthousiaste verhalen, vaak van verkopers. Zulke ervaringen zeggen niets over wat chaga echt doet. Onderzoek bij mensen ontbreekt, en de beschreven medische gevallen gaan over nierschade bij dagelijks gebruik van poeder.

Verder lezen