Wat is gyokuro?
Gyokuro is een Japanse groene thee waarvan de struiken de laatste weken voor de pluk in de schaduw staan. De naam betekent zoiets als jade dauw. Door die schaduw maakt het blad meer bladgroen en meer theanine aan, en minder bittere catechinen. Zo krijg je donkergroen blad en een zachte, ronde smaak.
Meestal staan de struiken zo’n twintig dagen of langer onder doeken of een afdak. Dat gaat vaak in stappen: eerst een beetje schaduw, daarna steeds meer. Ruim 40 procent van alle gyokuro komt uit Yame, in de provincie Fukuoka. Ook Uji bij Kyoto en Mie staan erom bekend.
Wat is het verschil tussen gyokuro en kabusecha?
Kabusecha is gyokuro die korter in de schaduw heeft gestaan, minder dan twintig dagen. Daardoor zit hij qua smaak tussen sencha en gyokuro in. Kabusecha is dus een prima instap als je eens wilt proeven hoe beschaduwde thee smaakt.
Hoe smaakt gyokuro?
Gyokuro smaakt vol, zacht en zoet, met veel umami. Dat is die hartige, bijna bouillonachtige smaak die je ook kent van zeewier of een goede soep. Hij is minder bitter en minder wrang dan sencha.
Wij vinden gyokuro echt een thee voor een klein kopje. Hij smaakt rond en zacht als je hem koel en kort zet, en daarna nog een paar keer opgiet. Wordt hij bitter, dan was het water meestal te heet.
Hoe zet je gyokuro?
Gyokuro zet je met veel blad, weinig water en een lage temperatuur. Ons advies: neem ongeveer 5 gram blad op 150 ml water van 50 tot 60 °C en laat het zo’n 2 minuten trekken. Een klein theepotje of kyusu werkt het fijnst.
- Blad: ongeveer 5 gram, dat zijn twee volle theelepels.
- Water: 150 ml van 50 tot 60 °C. Laat gekookt water even afkoelen in een kopje.
- Tijd: ongeveer 2 minuten voor de eerste kop.
- Opnieuw opgieten: dat kan gerust drie of vier keer, steeds 20 tot 30 seconden, met iets warmer water.
Wat gebeurt er als je afwijkt?
Met water van 80 °C of kokend water komen de bittere stoffen snel vrij en verdwijnt de zachte umami. Laat je hem veel langer trekken, dan wordt hij wrang. Neem je juist weinig blad op een grote mok, dan wordt het een slappe kop waarin je weinig van gyokuro terugproeft. Daarom zie je bij verkopers soms heel verschillende adviezen: hoe meer water en hoe langer, hoe minder het nog op klassieke gyokuro lijkt.
Gyokuro koud zetten
Gyokuro kun je ook prima koud zetten. Doe ongeveer 5 gram blad in 250 ml koud water en zet het een paar uur in de koelkast. Je krijgt dan een zachte, zoete kop met nog minder bitterheid.
Hoeveel cafeïne zit er in gyokuro?
Gyokuro bevat flink meer cafeïne dan gewone groene thee. Volgens de Japanse voedselveiligheidscommissie zit er ongeveer 160 mg cafeïne in 100 ml, als je 10 gram blad zet met 60 ml water van 60 °C, 2,5 minuut lang. Voor sencha is dat in dezelfde tabel ongeveer 20 mg per 100 ml.
Dat getal geldt voor een heel sterke zetting. Je drinkt dan geen grote mok, maar een paar slokjes. Een klein kopje van 60 ml uit zo’n zetting bevat dus al ongeveer 100 mg. Het bekende getal van zo’n 30 mg per kop groene thee geldt dus niet voor gyokuro.
Let daarom wel even op hoeveel je drinkt. Volgens de Europese voedselautoriteit EFSA is tot 400 mg cafeïne per dag veilig voor gezonde volwassenen, met hooguit 200 mg in één keer. Bij sommige mensen verstoort al 100 mg de slaap, vooral vlak voor het slapengaan. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, houd dan volgens het Voedingscentrum 200 mg per dag aan. Koffie, cola en energiedrank tellen mee. Voor kinderen geldt hooguit 3 mg per kilo lichaamsgewicht per dag.
Wat is het verschil tussen gyokuro, sencha en matcha?
Gyokuro, kabusecha en het blad voor matcha staan alle drie in de schaduw, sencha niet. Matcha wordt daarna gemalen tot poeder, gyokuro laat je als blad trekken. In de tabel zie je de Japanse groene theesoorten naast elkaar.
| Thee | Schaduw | Water (ons advies) | Cafeïne |
|---|---|---|---|
| Gyokuro | ongeveer 20 dagen of langer | 50 tot 60 °C | ongeveer 160 mg per 100 ml (sterke zetting) |
| Kabusecha | korter dan 20 dagen | 60 tot 70 °C | geen getal bekend |
| Sencha | geen | 70 tot 80 °C | ongeveer 20 mg per 100 ml |
| Tencha en matcha | ongeveer 20 dagen, daarna gemalen | ongeveer 80 °C (opkloppen) | 19 tot 44 mg per gram poeder |
| Hojicha | geen, wel geroosterd | ongeveer 90 °C | ongeveer 20 mg per 100 ml |
| Genmaicha | geen, met geroosterde rijst | ongeveer 80 °C | ongeveer 10 mg per 100 ml |
Is gyokuro gezond?
Gyokuro is een fijne kop thee, maar er is in de EU geen goedgekeurde gezondheidsclaim voor. De schaduw zorgt vooral voor meer theanine en umami, dus voor smaak. Wat er over groene thee in het algemeen bekend is, lees je in onze uitleg over groene thee. Volgens de Gezondheidsraad verlaagt het drinken van groene of zwarte thee de kans op een beroerte. Houd bij gyokuro wel rekening met de hogere cafeïne.
Waar vind je gyokuro?
Gyokuro vind je vooral bij theewinkels en webwinkels in losse thee, minder vaak in de supermarkt. Op de verpakking staat vaak de streek, zoals Yame of Uji. Let ook even op het woord kabusecha: dat is de korter beschaduwde variant, meestal wat goedkoper. Bewaar gyokuro koel, droog en luchtdicht, en drink een geopende verpakking binnen een paar maanden op.




