...

Chai thee en chai latte: wat is het en hoe maak je het zelf?

Chai thee is zwarte thee die trekt met specerijen als kaneel, kardemom, gember en kruidnagel. Met warme melk erbij heet het een chai latte. Door de zwarte thee zit er cafeïne in: ongeveer 45 mg per kop van 200 ml thee.

Water100 °C
Zettijd5 + 3 min
CafeïneJa

Een kop chai ruikt al naar warmte voordat je hem drinkt: kaneel, kardemom en gember die samen met de thee in een pannetje staan te trekken. Het is een kruidige, troostende kop die oorspronkelijk uit India komt, en die je tegenwoordig ook in elke koffiebar als chai latte vindt. Met een paar specerijen maak je hem thuis ook makkelijk zelf.

Wat is chai?

Chai betekent in het Hindi gewoon thee. Wat wij chai noemen, heet in India masala chai: zwarte thee die met melk, suiker en een mix van specerijen wordt gekookt. Masala is het woord voor die specerijenmix. Buiten India is chai uitgegroeid tot een eigen soort drank, van de kop uit een pannetje tot de chai latte in een koffiebar.

Masala chai: de Indiase basis

Voor masala chai wordt meestal sterke zwarte thee gebruikt, vaak Assam, die tegen melk en kruiden opkan. Iedere familie heeft een eigen verhouding van specerijen. In de Golfstaten drinkt men karak chai, een nog sterkere, zoete variant met veel melk.

Wat is chai latte?

Chai latte is chai thee met ongeveer evenveel warme, vaak opgeschuimde melk. Het is de westerse koffiebarversie van masala chai: zachter en romiger, en vaak gemaakt met een siroop of poeder in plaats van met losse specerijen. Chai, masala chai en chai latte lopen in de praktijk door elkaar; dirty chai en iced chai latte zijn varianten op de chai latte.

Welke kruiden zitten in chai?

In chai zitten meestal kaneel, kardemom, gember, kruidnagel en zwarte peper. Kardemom geeft het frisse, bloemige aroma, gember en peper zorgen voor pit, kaneel en kruidnagel maken hem warm en wat zoet. Sommige melanges hebben ook steranijs, venkelzaad, vanille of sinaasappelschil.

Je kunt eindeloos variëren met de verhouding. Meer pit? Neem extra gember of peper. Liever zoeter en zachter? Gebruik meer kaneel of wat honing.

Hoe maak je chai latte zelf?

Chai latte maak je zelf door specerijen eerst in water te laten trekken, daarna de zwarte thee kort mee te laten trekken en dan warme melk toe te voegen. Voor 1 kop van ongeveer 200 ml:

  • 100 ml water en 100 ml melk (of plantaardige melk)
  • 1 theelepel losse zwarte thee, bijvoorbeeld Assam
  • 1 gekneusde kardemompeul, 1 plakje verse gember, een half kaneelstokje, 1 kruidnagel en een snufje zwarte peper
  • eventueel suiker of honing naar smaak
  • Breng het water met de specerijen aan de kook en laat het 5 minuten zachtjes trekken.
  • Voeg de thee toe en laat nog 3 minuten trekken.
  • Doe de melk erbij en verwarm alles tot net onder de kook. In India laat men de melk vaak even meekoken; dat geeft een vollere, wat gekookte melksmaak.
  • Zeef in een kop en zoet naar smaak.

Laat je de thee veel langer meetrekken, dan wordt chai bitter en wrang. De specerijen mogen wel langer: die worden alleen voller van smaak. Wij laten daarom eerst de kruiden rustig trekken en geven de thee pas daarna een paar minuten.

Chai zonder melk

Chai thee kun je ook zonder melk drinken. Volg dezelfde stappen met 200 ml water en laat de melk weg. Hij smaakt dan kruidiger en wat scherper, meer als een gewone kop gekruide zwarte thee.

Dirty chai en iced chai latte

Dirty chai: chai latte met espresso

Dirty chai is een chai latte met een shot espresso erin. Daardoor krijg je cafeïne uit thee én koffie, en een bittere koffietoets door de kruiden heen.

Iced chai latte

Voor een iced chai latte laat je zelfgemaakte chai thee afkoelen en giet je hem met koude melk over ijs. Maak de thee dan wat sterker, want het ijs smelt en verdunt hem.

Poeder, siroop, zakje of zelf koken?

In de Nederlandse supermarkt vind je chai als zakje, als poeder en als siroop. Een zakje of losse melange is zwarte thee met specerijen waar je zelf melk bij doet; kies er een met echte specerijen in plaats van alleen aroma. Poeder is een instant chai latte met melkpoeder, handig onderweg, maar er zit vaak veel suiker in. Siroop geeft een zoete kruidensmaak in je melk, en de thee daarin is vaak een extract.

Zelf koken kost een minuut of tien, maar dan proef je de volle, verse kruiden. Wij koken hem graag zelf als we er de tijd voor hebben, en pakken een melange als het snel moet.

Wanneer drink je chai thee?

Chai thee drink je wanneer je zin hebt in iets warms en kruidigs: als ochtendkop, als warme middagpauze of op koude, natte dagen. Door de cafeïne is de avond minder geschikt; neem dan liever chai op rooibos, die geen cafeïne bevat.

Chai zonder cafeïne: Bengal Spice en kruidenchai

Bengal Spice is een kruidenchai zonder theeblad van Celestial Seasonings, en daardoor bevat hij geen cafeïne. Op het Nederlandse etiket staan kaneel (38%), geroosterde cichorei, geroosterd johannesbrood, gember (7%), kaneelaroma, kardemom, natuurlijke aroma’s, zwarte peper, kruidnagel en nootmuskaat (3%). De zoetheid komt uit de kaneel en het johannesbrood, niet uit suiker. Er zit ook geen rooibos in.

Omdat kaneel de hoofdrol speelt, geldt het advies van het Voedingscentrum: af en toe een kopje kan geen kwaad, maar ben je zwanger of geef je borstvoeding, dan raadt het thee met kaneel af. Geef het niet aan kinderen tot 1 jaar.

Wij zien Bengal Spice en rooibos-chai als de avondversie van chai: dezelfde warme specerijen, maar zonder cafeïne. Voor een romige kop zet je hem sterk, 4 tot 6 minuten met kokend water, en giet je er warme melk bij.

Zit er cafeïne in chai?

Ja, chai op zwarte thee bevat cafeïne. Een kop (200 ml) zwarte thee bevat ongeveer 45 mg cafeïne. In een chai latte is de helft melk, dus vaak minder; hoeveel precies hangt af van de hoeveelheid thee en de trektijd. Een dirty chai krijgt daar de cafeïne van een espresso bij.

Voor gezonde volwassenen houdt EFSA tot 400 mg cafeïne per dag aan, en hooguit 200 mg in één keer. Bij sommige mensen verstoort al 100 mg de slaap. Hoeveel cafeïne er in thee zit, verschilt per soort: zwarte thee bevat meer dan groene.

Waar let je op bij chai?

Chai bevat kaneel en vaak ook venkel of anijs. Af en toe een kopje kan geen kwaad, maar ben je zwanger of geef je borstvoeding, dan raadt het Voedingscentrum thee met deze kruiden af; dat geldt dus ook voor een chai latte als je zwanger bent. Kaneel in je eten is geen probleem. Geef chai niet aan kinderen tot 1 jaar.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen chai en chai latte?

Chai is zwarte thee met specerijen, met of zonder melk. Een chai latte is chai met ongeveer evenveel warme, vaak opgeschuimde melk.

Zit er cafeïne in chai latte?

Ja, door de zwarte thee. Een kop (200 ml) zwarte thee bevat ongeveer 45 mg cafeïne; in een chai latte is de helft melk, dus meestal minder.

Wat is dirty chai?

Een chai latte met een shot espresso. Je krijgt dan cafeïne uit thee en koffie.

Welke kruiden zitten er in chai?

Meestal kaneel, kardemom, gember, kruidnagel en zwarte peper, soms ook steranijs, venkelzaad of vanille.

Mag je chai drinken als je zwanger bent?

Chai bevat kaneel en vaak venkel of anijs. Het Voedingscentrum raadt thee met venkel, anijs of kaneel af als je zwanger bent of borstvoeding geeft.

Zit er cafeïne in Bengal Spice?

Nee. Bengal Spice is een kruidenchai zonder theeblad, met onder meer kaneel, cichorei, johannesbrood en gember. Hij bevat daardoor geen cafeïne, anders dan chai op basis van zwarte thee.

Verder lezen