Ga naar de inhoud
Wat is kurkuma?
Kurkuma is de oranje wortelstok van de plant Curcuma longa, familie van gember, en de specerij die kerrie zijn gele kleur geeft. Je kent hem misschien ook als geelwortel. Kurkumathee is een kruidenthee: er zit geen theeblad in, dus ook geen cafeïne.
In de Nederlandse supermarkt vind je kurkuma op twee manieren: als poeder in het kruidenrek en steeds vaker als verse wortel bij de groente, naast de gember. Allebei kun je gebruiken voor thee, maar ze smaken en gedragen zich anders.
Hoe maak je kurkumathee?
Kurkumathee maak je met een halve theelepel kurkumapoeder of een paar plakjes verse kurkuma per kop van 200 ml heet water, die je ongeveer 10 minuten laat trekken. Zo doe je dat:
- Boen verse kurkuma schoon en snijd hem in dunne plakjes, of pak een halve theelepel poeder.
- Doe de kurkuma in een kop of theepot en giet er 200 ml water van 100 °C op.
- Laat ongeveer 10 minuten trekken. Roer poeder tussendoor even om, want het zakt naar de bodem.
- Zeef de plakjes eruit, of laat het poeder bezinken en drink de kop rustig leeg.
| Verse kurkuma | Kurkumapoeder | Golden milk | |
|---|---|---|---|
| Per kop van 200 ml | een paar dunne plakjes | een halve theelepel | een halve theelepel in warme melk |
| Trektijd | ongeveer 10 minuten | ongeveer 10 minuten, roeren | een paar minuten zacht verwarmen |
| Smaak | fris, aards, licht peperig | voller en wat bitterder | romig en zacht |
| Let op | kleurt je vingers en snijplank | bezinksel onderin je kop | met een snufje zwarte peper |
Wij beginnen het liefst met verse kurkuma: de kop wordt helderder en minder bitter dan met poeder. Poeder is wel makkelijker, en je hebt het meestal al in huis.
Waarom zwarte peper of melk erbij?
Zwarte peper of een scheut melk komt in bijna elk kurkumarecept terug omdat curcumine, de gele stof in kurkuma, slecht oplost in water en slecht wordt opgenomen. Curcumine lost wel goed op in vet, en daarom zie je kurkuma zo vaak in melk, kokosmelk of een gerecht met olie.
Zwarte peper bevat piperine. In onderzoek zorgde de combinatie van curcumine met piperine ervoor dat het lichaam flink meer curcumine opnam. Hoeveel daarvan in een gewone kop thee terechtkomt, weet niemand precies. Een snufje peper doet in elk geval iets met de smaak: hij wordt warmer en pittiger.
Hoe smaakt kurkumathee?
Kurkumathee smaakt aards, licht bitter en een beetje peperig, met een felgele kleur in je kop. Verse kurkuma is frisser en milder dan poeder. Hoe langer hij trekt, hoe voller en bitterder de smaak wordt.
Vind je hem puur te aards? Een schijfje citroen maakt hem frisser, een lepeltje honing zachter. Wij vinden kurkuma het lekkerst samen met een paar plakjes verse gember en een schijfje citroen.
Kurkuma combineren
Kurkuma combineert goed met andere warme specerijen, en de bekendste combinatie is met gember. Voor gemberthee met kurkuma leg je plakjes van beide wortels samen in je kop. Een paar andere ideeën:
- Citroen en honing: fris en zacht, ook lekker als je verkouden bent.
- Kaneel en kardemom: warm en een beetje zoet.
- Chai-stijl: kurkuma past ook in chai, met zwarte thee en melk.
- Golden milk: kurkuma in warme (plantaardige) melk met een snufje zwarte peper en kaneel.
Vlekken en kleur
Kurkuma kleurt fel geel, en die kleur gaat niet zomaar weg. Werk met verse kurkuma op een oude snijplank of een bord, en spoel kopjes, theepot en aanrecht direct na gebruik om. Een gele vlek op een wit kopje vervaagt vaak met wat citroensap of een tijdje in de zon.
Is kurkumathee gezond?
Kurkumathee is een prima dorstlesser zonder cafeïne en zonder calorieën als je er niets in doet. Kurkuma wordt al lang gebruikt bij lichte spijsverteringsklachten, zoals een vol gevoel, een trage spijsvertering en winderigheid. De Europese geneesmiddelenautoriteit EMA noemt dat traditioneel gebruik: het berust op jarenlange ervaring, niet op harde studies.
Over curcumine wordt verder veel beweerd. Maar het onderzoek gaat vooral over geconcentreerde extracten, vaak met piperine erbij, en niet over een kop thee. Omdat curcumine slecht oplost in water, krijg je met thee veel minder binnen dan in die studies. Je kunt het dus het beste zien als een lekkere, kruidige kop, niet als middel.
Nadelen zijn er weinig. Als bijwerkingen noemt de EMA een droge mond, winderigheid en een geïrriteerde maag. Er zijn geen wisselwerkingen met medicijnen bekend.
Wie kan kurkumathee beter laten staan?
Wie galstenen, een andere galaandoening of een leverziekte heeft, laat kurkumathee beter staan, omdat kurkuma de galafvoer kan stimuleren. Ook voor kinderen en tieners onder de 18 en tijdens de zwangerschap en borstvoeding wordt kurkuma als middel afgeraden, omdat de veiligheid daar niet is vastgesteld. Dat gaat over kurkuma als geneesmiddel, niet over een snufje in je eten. Gebruik je medicijnen, vraag dan je apotheker of je kurkuma erbij kunt nemen. Houden klachten aan, ga dan naar je huisarts.
