...

Turkse thee: wat is het en hoe zet je het?

Turkse thee, of çay, is sterke zwarte thee van de Turkse Zwarte Zeekust. Je zet hem als concentraat en verdunt hem in een tulpglas met heet water. Er zit cafeïne in, net als in andere zwarte thee.

Water100 °C
Zettijd10-20 min
Cafeïne± 45 mg

In Turkije staat er altijd wel ergens een çaydanlık te pruttelen. Op kantoor, op de markt, bij de kapper en thuis na het eten wordt het ene tulpglaasje na het andere ingeschonken. Turkse thee drink je zelden alleen: het is een gebaar van gastvrijheid en een reden om nog even te blijven zitten.

Wat is Turkse thee?

Turkse thee is zwarte thee uit het oosten van de Turkse Zwarte Zeekust, die je zet als sterk concentraat en daarna verdunt met heet water. In Turkije heet hij gewoon çay. Volgens een overzicht van de World Green Tea Association komt ongeveer twee derde van de oogst uit de provincie Rize, en de rest vooral uit Trabzon en Artvin.

In het glas is Turkse thee helder roodbruin. Hij smaakt vol en een beetje stroef, en de meeste Turken drinken hem zonder melk, met of zonder suikerklontje. Hij hoort bij de familie van de zwarte thee, maar het zetten maakt hem anders dan een kop Engelse thee.

Hoe zet je Turkse thee?

Turkse thee zet je in een dubbele theepot, de çaydanlık: onderin kook je water, bovenin trekt de thee als concentraat. Je schenkt een bodempje concentraat in het glas en vult aan met heet water uit de onderste pot. De traditionele verhouding is ongeveer één deel thee op twee delen water.

  • Kook water in de onderste pot.
  • Doe losse Turkse thee in de bovenste pot en giet er een flinke scheut kokend water op.
  • Zet de bovenste pot terug op de onderste en laat de thee op laag vuur zachtjes trekken, zonder dat hij kookt.
  • Schenk een deel concentraat in een tulpglas en vul aan met heet water.

Turkse kookblogs laten het concentraat 10 tot 20 minuten zachtjes trekken. Kookt het concentraat of staat het te lang op het vuur, dan wordt hij bitter. Onze tip: verdun hem tot je door het glas heen kunt kijken, en proef hem eerst zonder suiker.

Turkse thee zetten zonder dubbele theepot

Zonder çaydanlık kan het ook. Zet in een kleine theepot een sterk concentraat met losse Turkse thee en laat het afgedekt trekken, terwijl je in een waterkoker of pan apart heet water klaarhoudt. Daarna verdun je in het glas net als met een dubbele pot. Ook hier gelden de gewone regels voor thee zetten: vers water, en het concentraat niet laten koken.

Hoe sterk drink je Turkse thee?

Hoe sterk je Turkse thee drinkt, bepaal je zelf met de verhouding concentraat en water. In Turkije hebben de sterktes eigen namen.

  • Açık: licht en goudrood, zacht van smaak. Voor wie een milde kop wil.
  • Tavşan kanı (hazenbloed): helder rood, vol en rond. De klassieke kleur die de meeste mensen zoeken.
  • Koyu of demli: donker roodbruin, sterk en stroef. Voor wie veel theesmaak wil.

Wordt de thee te sterk en bitter, dan noemen Turken hem acı. Een scheut extra heet water maakt hem dan weer zachter.

Turkse thee, appelthee en thee poeder: wat is het verschil?

Turkse thee is gewone zwarte thee van het theeblad, maar in de Turkse winkel liggen ook potten met Turkse thee poeder of korrels. Dat zijn oploskorrels met smaak, zoals appel, granaatappel of eucalyptus, en geen çay. De bekendste is Turkse appelthee, een zoete drank met vooral suiker en aroma. Wat erin zit en of er cafeïne in zit, verschilt per merk en staat op het etiket. Ook de eucalyptusvariant heeft weinig te maken met eucalyptusthee van gedroogd blad.

Zit er cafeïne in Turkse thee?

Ja, Turkse thee is zwarte thee en bevat dus cafeïne. Een kop zwarte thee van 200 ml bevat ongeveer 45 mg cafeïne. Een tulpglas is kleiner dan een kop, maar hoeveel cafeïne erin zit, hangt af van hoe sterk je hem verdunt. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, neem dan niet meer dan 200 mg cafeïne per dag. Koffie, cola en energiedrank tellen ook mee.

Waar vind je Turkse thee in Nederland?

Turkse thee vind je in Nederland in Turkse en andere internationale supermarkten, en ook steeds vaker bij de wereldkeuken van de gewone supermarkt. Er is losse Turkse thee in grote pakken voor de çaydanlık, en er zijn zakjes voor als je één kop wilt. Voor het echte concentraat werkt losse thee het makkelijkst.

Is Turkse thee gezond?

Turkse thee zonder suiker is een prima dagelijkse drank die gewoon meetelt voor je vocht. Net als andere zwarte thee bevat hij polyfenolen, zoals theaflavines; dat zijn antioxidanten. De Gezondheidsraad adviseert dagelijks drie koppen thee: dat verlaagt de bloeddruk een beetje, wat samenhangt met zo’n 10% minder kans op een beroerte. Bij zwarte thee zie je dat effect bij vijf koppen per dag. Let wel op de suikerklontjes: bij een paar glaasjes per dag tellen die flink op.

Veelgestelde vragen

Hoe lang laat je Turkse thee trekken?

Turkse kookblogs laten het concentraat 10 tot 20 minuten zachtjes trekken, zonder dat het kookt. Daarna verdun je het in het glas met heet water.

Is Turkse thee zwarte thee?

Ja. Turkse thee is zwarte thee, vooral uit de provincie Rize aan de Zwarte Zee. Het verschil zit in het zetten: als concentraat dat je verdunt.

Is Turkse thee poeder echte thee?

Nee. Turkse thee poeder of korrels zijn oploskorrels met smaak, zoals appel of granaatappel. Wat erin zit en of er cafeïne in zit, staat op het etiket.

Drink je Turkse thee met melk?

Meestal niet. Turkse thee drink je puur, eventueel met een suikerklontje.

Hoeveel cafeïne zit er in Turkse thee?

Een kop zwarte thee van 200 ml bevat ongeveer 45 mg cafeïne. In een tulpglas hangt het af van hoe sterk je de thee verdunt.

Verder lezen