Elk kopje thee heeft een lange reis achter de rug, van een berghelling in China, India of Kenia tot jouw theepot. Waar het blad groeit, proef je vaak terug in de kop.
Waar komt thee oorspronkelijk vandaan?
Thee komt oorspronkelijk uit China. De theeplant groeit van nature in het zuidwesten van China en de bergen eromheen, en daar werd thee al eeuwenlang gedronken voordat de rest van de wereld hem kende. Vaak lees je dat keizer Shen Nong thee ontdekte toen er een blaadje in zijn kokende water woei, maar dat is een legende.
Vanuit China reisde thee naar Japan, waar hij vanaf ongeveer de twaalfde eeuw in kloosters werd gedronken. Begin zeventiende eeuw brachten Nederlandse handelaars van de VOC de eerste thee naar Europa. Pas veel later, in de negentiende eeuw, begonnen de Britten met grote plantages in India en Sri Lanka. Zo ontstond de theecultuur zoals we die nu kennen, met thee uit landen over de hele wereld.
In welke landen wordt thee geproduceerd?
Thee wordt vooral geproduceerd in China en India, samen goed voor zo’n zeventig procent van alle thee. Volgens de FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties, werd er in 2022 wereldwijd ongeveer 6,7 miljoen ton thee gemaakt.
- China: 3,34 miljoen ton in 2022. Groene thee, oolong, pu-erh, witte en zwarte thee.
- India: 1,37 miljoen ton. Bekend om Assam en Darjeeling.
- Kenia: 543.000 ton. Stevige zwarte thee, veel voor theezakjes.
- Sri Lanka: 256.000 ton. Bekend om Ceylon.
- Turkije: 246.000 ton zwarte thee. Turkse thee uit de streek rond Rize.
- Indonesië: 102.000 ton zwarte thee, daarnaast groene thee.
- Vietnam: 80.000 ton zwarte thee, daarnaast groene thee.
Voor Turkije, Indonesië en Vietnam noemt de FAO alleen de zwarte thee; de groene thee uit die landen komt daar nog bij. Japan en Taiwan maken minder thee, maar zijn bekend om hun eigen soorten: Japan om groene thee als sencha en matcha, Taiwan om oolong.
Welke thee komt uit welk land?
Welke thee uit welk land komt, merk je vaak aan de smaak. Ceylon is fris en levendig, Japanse groene thee smaakt grasachtig en zacht, en China maakt van alles, van frisse groene thee tot rokerige zwarte thee en aardse pu-erh.
Wij vinden de herkomst vaak beter te proeven dan de soort op het etiket: thee uit Kenia en Assam is stevig en moutig en kan melk hebben, Darjeeling uit de hoge Himalaya is lichter en bloemiger en drinken we liever puur.
Waar wordt de meeste thee gedronken?
De meeste thee wordt gedronken in China: in 2022 ongeveer 3 miljoen ton, bijna de helft van alle thee ter wereld. Daarna komen India met 1,16 miljoen ton, en Turkije en Pakistan met elk zo’n 250.000 ton. Hoeveel dat per persoon is, rekent de FAO niet uit.
Nederland is in die lijst klein: volgens de FAO dronken we in 2022 zo’n 6.000 ton zwarte thee.
Waar komt de thee in de Nederlandse supermarkt vandaan?
Veel zwarte thee in de supermarkt komt uit Kenia, Sri Lanka en India. Kenia is de grootste exporteur van zwarte thee ter wereld, met zo’n 450.000 ton in 2022, gevolgd door Sri Lanka en India. Thee in zakjes is meestal een melange van thee uit meerdere landen, en op de verpakking staat soms het land van herkomst. Groene thee komt vaker uit China: dat land is goed voor meer dan driekwart van alle groene thee die over de grens gaat.
Groeit er thee in Nederland?
Ook in Nederland groeit thee, al is het op kleine schaal en vooral in kassen, want de theeplant houdt niet van strenge vorst. Een Brabantse teler kweekt theeplanten onder glas.
Het woord theetuin betekent in Nederland trouwens meestal iets anders: een theeschenkerij met een tuin, waar je thee drinkt. In de theelanden zelf is een theetuin een plantage waar thee geteeld wordt.





